အွန်လိုင်း ငွေညှစ် ခံရရင် ဘာလုပ်ရမလဲ — Sextortion ကနေ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ကာကွယ်နည်း
“မင်း ပုံ တွေ ငါ့ ဆီ မှာ ရှိတယ်၊ ငွေ မလွှဲရင် မိသားစု နဲ့ မိတ်ဆွေ တွေ ဆီ ပို့လိုက်မယ်” — ဒီလို message မျိုး ရောက်လာရင် ကြောက်လန့် သွားတာ သဘာဝ ပါ။ ဒါပေမဲ့ အွန်လိုင်း ငွေညှစ် (sextortion) လုပ်သူ တွေ က လူ့ ကြောက်စိတ် ကို အသုံးချ နေတာ ဖြစ်ပြီး မှန်ကန်တဲ့ အဆင့် တွေ လုပ်ရင် ထိန်းချုပ် နိုင်ပါတယ်။ ဒီလို ဖြစ်ရပ် တွေ အများစု က အမည်မသိ app တွေ ကနေ စတာ ဖြစ်လို့ မြန်မာ ဖောင်း ဒိုင်း apk ဆိုင်ရာ လုံခြုံရေး အချက်များ ကိုလည်း ဖတ်ထား သင့်ပါတယ်။
အွန်လိုင်း ငွေညှစ် ဘယ်လို ဖြစ်လာလဲ
- Profile အတု — လှပတဲ့ ဓာတ်ပုံ နဲ့ profile အတု က ရင်းနှီး လာပြီး video call သို့မဟုတ် ပုံ တောင်းခြင်း။
- App ကနေ ခိုးယူခြင်း — Camera၊ gallery၊ contact ခွင့်ပြုချက် ရသွားတဲ့ app က ပုံ နဲ့ contact list ကို ခိုးယူခြင်း။
- ဟန်ဆောင် ခြိမ်းခြောက်ခြင်း — ဘာ ပုံ မှ မရှိဘဲ “ရှိတယ်” လို့ email နဲ့ အစုလိုက် ခြိမ်းခြောက်ခြင်း။
ချက်ချင်း လုပ်ရမယ့် အဆင့်များ
- ငွေ မပေးပါနဲ့။ ငွေ ပေးလိုက်ရင် ထပ်ပြီး တောင်းဆို လာတတ် ပါတယ်။
- ပြန် မပြောပါနဲ့၊ ညှိနှိုင်း မလုပ်ပါနဲ့။
- မှတ်တမ်း သိမ်းပါ။ Chat၊ profile link၊ ငွေလွှဲ နံပါတ် တွေ ကို screenshot ရိုက်ထားပါ။
- Report နဲ့ Block လုပ်ပါ။ Facebook၊ Telegram၊ TikTok မှာ အကောင့် ကို report လုပ်ပြီးမှ block လုပ်ပါ။
- အကောင့် တွေ ကို ကာကွယ်ပါ။ Password ပြောင်း၊ 2-Step Verification ဖွင့်၊ friend list ကို private ထားပါ။
- ယုံကြည်ရသူ ကို ပြောပါ။ မိသားစု ဝင်၊ မိတ်ဆွေ တစ်ယောက် နဲ့ တိုင်ပင်ပါ။ တစ်ယောက်တည်း ခံစား မနေပါနဲ့။
- တိုင်ကြားပါ။ သက်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်း ကို တိုင်ကြား နိုင်ပါတယ်။
ကလေး သို့မဟုတ် အသက် ၁၈ နှစ် အောက် ဖြစ်နေရင်
အသက် မပြည့်သေးတဲ့ သူ တစ်ယောက် ရဲ့ ပုံ နဲ့ ငွေညှစ်တာ က ပိုမို ပြင်းထန်တဲ့ ပြစ်မှု ဖြစ်ပါတယ်။ မိဘ သို့မဟုတ် ဆရာ ကို ချက်ချင်း ပြောပါ။ ပုံ ကို အင်တာနက် ပေါ် ကနေ ဖယ်ရှား ဖို့ ပလက်ဖောင်း တွေ ရဲ့ report စနစ် ကို သုံးပါ။ မိဘ တွေ အနေနဲ့ Google Family Link အသုံးပြုနည်း ကို ဖတ်ပြီး ကလေး ဖုန်း ကို ကာကွယ် ထားပါ။
နောက်တစ်ခါ မဖြစ်အောင်
- မသိတဲ့ သူ နဲ့ ကိုယ်ရေး ပုံ၊ video call မလုပ်ပါနဲ့။
- Camera၊ gallery ခွင့်ပြုချက် တောင်းတဲ့ app တွေ ကို APK စစ်ဆေးနည်း နဲ့ အရင် စစ်ပါ။
- ငွေ တောင်းရင် KBZPay လိမ်လည်မှု ကာကွယ်နည်း ကို သတိရ ပါ။
အနှစ်ချုပ်
အွန်လိုင်း ငွေညှစ် ခံရတာ က သင့် အပြစ် မဟုတ်ပါ။ ငွေ မပေး၊ မှတ်တမ်း သိမ်း၊ report လုပ်၊ ယုံကြည်ရသူ ကို ပြော — ဒီ အဆင့် လေးဆင့် က သင့် ကို ကာကွယ် ပေးပါလိမ့်မယ်။
